DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Konya 26°C
Parçalı Bulutlu

Afyon Bir Tutam Afyon

23.11.2018
180
A+
A-

Yürüdüğünüz yollarda amaç farklı yerler görmek ise sıkıntılara katlanmanız lazım gelir…

Yürüdüğünüz yollarda amaç farklı yerler görmek ise sıkıntılara katlanmanız lazım gelir. Burdur’a giderken Isparta’ya uğrarsınız, yanı başınızda Afyon’u unutmamanız gerekir.
Haritaya baktığınız zaman kuzeyde Eskişehir, Kuzeybatıda Kütahya, doğuda Konya, Batıda uşak, güneyde Burdur, güneydoğuda Isparta, güneybatıda Denizli yer alır, Afyon’a komşu iller olarak.

Gezmeye meraklı olan insan, yanında eksik etmez fotoğraf makinasını. Siz, gezdiğiniz bir çok yerin karesini makinanızla çektikten sonra bilgisayar başında elleri böğründe kalırsanız, benim hayal kırıklığımı yaşamışsınızdır.

İki gün gezip dolaştığım, yüzleri bulan karelerini çektiğim ilin, elimde bana ait kareleri yoksa, bu Afyon’un beni davet etmesi manasına yorumlanır, belki de.

Afyon bir tutam Afyon…

Arzuladığımız afyon değildir, yanlış anlaşılmasın. “… Bir Yudum….” Başlıklı şehir yazılarımızdan Aksaray, Diyarbakır, Mardin, Kahramanmaraş, bu şekilde yazıldı. Rahatlık olsun, kişi soluklansın, kaldığı yerde devam etsin düşüncesiyle, bu yinelemeyi şehir gezi yazılarımızda sürekli tekrarlarız.

Afyonkarahisar… Genelde “Afyon” denilince akla gelen, ilk ve tek şehir. Bilmeyen için şehrin tümünün uyuşturucu ekilen topraklara sahip olduğunu, ilk bakışta sanır. Doğrudur, haşhaş ekiminin olduğunu.
Kimisi Kocatepe ile hatırlar, Afyon’u. 1915-1920’li yılların sıkıntı dolu dönemi. İçe doğru gelen, etrafı yakıp yıkan Yunan Güçleri.
Şehir merkezinde ulaşılamaz bilinen hisarı-kalesi ile ünlüdür. Şehir, bu kara hisar ile ismini tamamlar: Afyonkarahisar

“Termal Turizmin Başkenti” bilinen Afyonkarahisar, onlarca belgeli otelle termal alanda diğer illerle baş başa bu sağlık turizmini sürdürür. Sağlık alanında gelişen turizm, daha çok iç turizmin yansıması olarak görülüyor.
Afyon bir tutam Afyon…
Şehrin 5000 Yıllık tarihi, Friglere dayanır. Hitit, Roma-Bizans, Selçuklu ve Osmanlı devlet halkaları, irili ufaklı diğer egemenlikleri sayarsak, tarihî seyir içinde yirmiyi bulmaktadır, kuşkusuz.
Peri Bacaları’nın sadece İç Anadolu’da, Kapadokya’da olduğu bilinir. Afyon’a uğrarsanız, kanaatiniz değişir, muhakkak.

Afyon Mimarîsini kalenin eteklerinde, Hıdırlık ve Kale arasındaki kesimde aramak lazım. İki katlı olan mimarîde, zeminde elzem olan mutfak, banyo, kiler, tuvalet yer alırken, üst katta yaşantının devamlı olduğu bölümler yer alır.
Kahvecioğlu İsmail Efendi’nin önce yaptırdığı hayır çeşmesinin yanında sonradan yapılan konak, günümüzde adını çeşmeden alır: Çeşmeli Konak. Bu konağı görmenizde fayda vardır.

Şehrin diğer çeşmelerini merak ederseniz, isimlerini sıralayalım: Büyük Olucak Çeşmesi, Karamanoğlu Orta Çeşme, Cevizaltı Çeşmesi, Kavaklı Çeşmesi, Hacı Nasuh Çeşmesi, Kayadibi Çeşmesi, Hodalı Çeşmesi, Sinan Halife Çeşmesi, Ali Ağa Çeşmesi, Abdikadı Çeşmesi, Akmescit Orta Çeşme, Belmescit Çeşmesi, Taşpınar Çeşmesi, Arapmescit Çeşmeleri,…

Gedik Ahmet Paşa Camii, şehrin Paşa’ya ait olan külliyesi içinde yer alır. Paşa, bu külliyeyi devrin mimarlarından Ayaz Ağa’ya yaptırmıştır. 1472’den 1795’e kadar yapının tamiratı-restorasyonu yapılmamış, MüftüzâdeAhmed’in yaptırdığı tamirat, kitabesinde yer alır. Külliye içinde İmaret Hamamı, Taş Medrese yer alır. Haziresinde Mevlevî büyüklerin kabirleri yanında Şah İsmail’in oğullarından Elkas Mirza’nın kabrinin de bulunduğu külliye,
Afyon bir tutam Afyon…

Afyon Çarşısı, Bedestenlere güzel bir örnek teşkil eder. 1914 Senesinde Fransız mimarla Ermenî ustaya yaptırılan bedesten, Hacı Bekir Tiryakî’nin çabasıyla ortaya çıkmıştır.
Her şehrin bir, bir çok “Ulu Mabedi” vardır. Afyon Ulu Camii, Mevlevîhane içinde yapılmıştır, on üçüncü yüzyılda. Padişah Abdulmecid tarafından günümüzdeki yapı, 1844 Tarihini taşır. Yangın geçiren Mevlevîhane, Sultan II. Abdulhamid tarafından 1905 Yılında 14.000 altın sarf edilerek onarılmıştır.

1272-1277 Arasında SahipataNusreti’d-din Hasan tarafından yaptırılan Ulu Camiî, kubbesiz çatılıdır. Toprak damlı yapı, sonradan pramidal şeklini almıştır.
Afyonkarahisar Kalesi, 226 Metre yüksekliğindeki kaya kütlesinin üstünde bir Hititlerden önce yapılmıştır. Sonradan kale, el değiştirdikçe şu iismleri almıştır: Hapanuva, Akroenos, Karahisar… Karahisar, Selçuklu adlandırmasıdır. Akroenos Roma-Bizans isimlendirmesidir. Diğer kaynaklarda, Roma öncesinde” Hapanuva” şeklinde geçer. Kalede mitolojik isimlerden Kibele adına sunaklar, tapınma ritüellerinin yer aldığı bölümler beraberinde dört sarnıç, dünden bu güne gelirken, Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubat Dönemi’nde bir saray ve mescit, kale müştemilatına dâhil edilmiştir.
Yunan Mezalimi, kazanılan zafere dair açılan müze, “Zafer Müzesi”, Anıtpark Heykeli, Afyonkarahisar Müzesi şehrin ilk etapta görülmesi gereken yerlerindendir.
Afyon’da gündelik gezi yapmak isterseniz, Gar’dan çıktıktan sonra Belediye’ye uğrayın. Belediye arkasında Zafer Müzesi yer alır. Sonrasında Valilik ve yanıbaşında Çeşmeli Konak sizi karşılar.

Afyon bir tutam Afyon…
Buradan kaleyi görmeniz mümkündür. 226 Metre yükseklikteki kalenin eteklerinde muhakkak bir fotoğrafla anı, dondurunuz. Yeni Camii, kalenin eteğinde sayılır. Ulu Camiî, yürüme mesafesini aşar. İsterseniz, şehir içi ulaşım araçlarını kullanabilirsiniz.
Ulu Camiî sonrasında yürüyüş mesafesinde Millet Hamamı, Mevlevî Camiî, Akmescit görmeniz gereken birbirine yakın üç mabed…
Mabedlerden sonra Yeni Camiî sırasında Bedesten yer alır. Bedesten yakınında Taş Medrese uzak sayılmaz. İmaret Camiî, gündelik gezinin son noktasını oluşturur, Arkeoloji Müzesi ve Hıdırlık Mesire Alanı ile…

Şehrin termal alanı, Otobüs Terminali’nin yolu üzerinde Spor Kompleksi sonrasında yer alır.Akarçay, şehri bu alanda böler. Termal alanın sonunda hava limanı, uçakla yolculuk yapanların uğradığı son nokta olur.
Biliyoruz, Kaymağı aklınıza düşecektir, bu arada. Siz, ömrü 24 saat olan Afyon Kaymağı’nı tercih edin. Saatlerce sütün kaynamasından sonra yapılan zahmetli bu kaymağı bulmak için belli yerlere uğrayın. Yoksa hediyelik yerlerden alacağınız şekerden yapılan, sitrik asit ile tereyağının buluşmasından oluşan kaymak olacaktır.
Madem “Kaymak” dedik, lokumdan bahsetmemek hoş karşılanmaz. Rengarenk lokumların üretildiği Afyon’da, sucuk ve haşhaş, kiraz anılmalı. Ülke ekonomisinde önemli sucuk markalarından bir kaçı Afyon’da üretim yapar. Haşhaş’ın tohumu, hamur işlerinde ve ekmekte vaz geçilmezdir. Sultandağı Kirazı, namlıdır, kendince.
Siz, ilginçlikler isterseniz temmuz-ağustos aylarında Buzluk Mağarası’na giderek, buzu, kışın ise suyun sıcak halini görebilirsiniz.
Acıgöl’de flamingo kuşlarını seyredebilirsiniz, Akdağ Doğa-Tabiat Parkı’nda yılkı atlarından birçok kanatlı’ya varıncaya kadar yaban hayatının içine girebilirsiniz.
Bolvadin’de kırk gözlü köprünün üzerinde Eber Gölü’nü besleyen Akarçay’ın akışını seyre dalmanız mümkündür.

Kocatepe Anıtı’nı görmek için Afyon’a yirmi kilometre yakınlıkta olan Büyükkalecik’teki tepeye gitmeniz gerekir.
Afyonlu, vefat eden dört kadına türbe yaptırmıştır. Bu sebeple Afyon’da bu isimler “Kadınana” olarak anılır: Asiye Hatun, Melek, Peyker ve Naime Gevher. Hatta şu anda yayınlanan bir yerel gazetenin adı da Kadınana’dır.
Uzun eşek kulaklarıyla anılan Midas, Erenler Pınarı Efsanesi şehrin dillendirilen diğer mitolojik zenginliklerindendir.

Afyon bir tutam Afyon…
Manda Sütü’nün yağlı oluşu, Afyon’da kaymağın birçok alanda kullanılmasını sağlamıştır. Lokuma bile kaymağı katık yapan, lokumu lezzetleştiren kaymak, aynı zamanda beyazlığıyla kaliteli Afyon Mermeri’ne, kaymak gibi mermer dedirtir, bize.
Madem konu konuyu açmakta. Şimdi de Frig Vadisi’ne söz gelsin. Frig, Afyon’un can damarıdır, kesinlikle. İhsaniye-İncehisar-Bayat- Şehir Merkezi-Bolvadin ve Emirdağ ile şekillenen Frig Vadisi, dünden bugüne gelen tarihî anıt yapıları ve kaplıcalarıyla sizi tarihle buluşmaya davet eder. Kapadokya’da görülen tüflü kaya parçalarının aşınması, burada da peri bacalarını oluşturur. Roma öncesi tapınakları, Roma-Bizans Kaya Kiliseleri, Roma-Bizans ibadethanelerini İslâm Camiî zinciri takip eder.
Seydiler-İscehisar’da, Ayazini-İhsaniye’de peri bacalarını görün. İscehisar’da Karakaya adını alan peri bacaları Alasma’da, devam eder.

Frig Açık Hava Tapınağı’nın güzel bir örneğini Avdalaz Kaya Yerleşimi oluşturur. İhsaniye Ayazini’ndeAvdalaz’ı muhakkak yerinde görün. Kapıkaya, Aslankaya, Maltaş, Aslantaş, Kumcaboğaz görülecek anıt alanların ismini taşır.
Kayamezarlardan sonra şapelleri yerinde gördükten sonra çoğu İhsaniye’de kümelenen kaleler, Ayazini’nde ve Seydiler’de görülür. Demirli Kalesi, Bayramaliler, İhsaniye Köylerinde, AvdalazAyazini Kasabası’nda, Seydiler, adını taşıdığı kasabada mevcut olan kalelerdendir.Bayat’ta bulunan Asar Kalesi, özelliğini yitirmiştir, günümüzde.
Zamanınız yoksa İhsaniye’de dolaşmanız tavsiye edilir, çoğunlukla. Burada kaleler dışında İhsaniye’de Seyid Hasan bin Basri Türbesi, Karacaahmet Sultan Türbesi, Antik Yol, Üçler Kayası ve onarımlar geçirmesine rağmen halen orijinalliğini kaybetmemiş Döğer Kervansaray, tavsiye edeceğimiz güzergâh üzerinde yer alan noktalardır.
Afyon’a vardınız, zamanınız oldukça dar. Dolaşamayacağınıza üzülmeyin, Afyonkarahisar Belediyesi’nin Kültür ve Sanat Evi’ne giderek, keçeden, tarım araç gereçlerine, Afyon Lokumu’ndan Afyon Kaymağı’na, Haşhaş ile yapılan yiyeceklerden tatlılara, Ramazan Kebabı’ndanİlibadaDolması’na kadar şehri çağrıştıran ne varsa görmeniz mümkün.
Kültür ve Sanat Merkezi’nin İrtibat Telefonu:0(272)214 42 55- 321
Adres: Akmescid Mahallesi Belediye Çarşısı Sokak No: 3
Bunca açıklamadan sonra Afyon’u merak etmeniz lazımdır. Şehir Araştırmaları Merkezi’mizde yer alan Afyon ile ilgili kaynak eserleri liste halinde sunmak istiyoruz. Afyonkarahisar Belediyesi’ne katkılarından dolayı teşekkür ederiz.

ŞEHİR ARAŞTIRMALARI MERKEZİ
AFYONKARAHİSAR KİTAPLIĞI
1-Frig Vadisi
2-Termal Turizmin Başkenti Afyonkarahisar
3-Capital of ThermalTourism Afyonkarahisar
4-Afyonkarahisar İl Haritası-Rehber
5-Taşpınar Yerel Tarih Ve Kültür Dergisi-Arşiv
6-Karahisâr-î Sâhib Sultan DivânıMevlevîhanesi ve Mevlevî Meşhurları Yusuf İlgar
7-Afyonkarahisar Mevlîhanesi Gezi Rehberi… Lokman Derya Solmaz
8-Afyonkarahisarın 563 NoluŞerriye Sicili… Mehmet Güneş
9-Afyonkarahisar Star Gazetesi Turizm Eki
10-Afyonkarahisar İl KTM Harita Ve Kent Plânı-Broşür
11- Frig Vadisi-FrigValley KTM Yayını
12-Termal Turizmin Başkenti Afyonkarahisar KB
13-Afyonkarahisar Valilik Yayını
14-Afyonkarahisar Kitap Türkçe-İngilizce
15- Afyonkarahisar CD
16- Afyon 2001 Afyon İl Özel İdare Müdürlüğü
17-Güneye İnerken Uğrak Noktası Afyonkarahisar NG Yaz 2017
18-Mısrî Sultan AbdurrahimKarahisarî’de Tasavvuf Felsefesi… Kamil Sarıtaş
19-Masumiyet Çağının Çocukları… İbrahim Yüksel
20-Amorıumlu Ezop… İbrahim Yücel
21-Afyon Karahisar Basın Tarihi… Turan Akkoyun
22-Afyonkarahisarlı Mahallî Sanatçı Ömer Yakşi… Hülya Uzun
23-Afyonkarahisarda Düğün Adetleri… Şükrü Özay
24-Koca Behçet Milli Mücadele Günlüğü… Mehmet Behiç Görkten
25-Yusuf Ilgar Karahisar-i Sahip Sultan Divanı Mevlevîhanesi… L. Derya Solmaz
27-Türkiyenin Termal Başkenti Afyonkarahisar… Çaylık Dergisi Ocak 2017
28-Afyonkarahisar Kültür Sözlüğü… Ahmet Semih Tulay
29-Dünkü Afyonkarahisar ve Nesilden Nesile Bir şair Ailesinin Son Ferdi Osman Çizmeciler… Behçetoğlu Muzaffer Görktan
30-VIII. Uluslararası Afyonkarahisar Araştırmaları Sempozyumu Bildiri Özetleri
31-Afyon Basın Tarihi 1912-1998…Ümmiye Talay Eken
32-Afyonkarahisarda Ekoloji… Hatice Yılmaz
33-Mutlu Kalınız… Veli Cengiz
34-Bir Allah Dostu Bolvadinli Yörükzâde Ahmet Fevzi Özdemir…Hasan Ali Özdemir
35-İşte Hayatım… İrfan Ünver Nasrattinoğlu
36-Adanalı Ziya ve Evrak-ı Hazan… İbrahim Yüksel
37-Tarihi Afyonkarahisar Çeşmeleri
38-Bir Solukta Afyonkarahisar
39-Afyonkarahisar Tanıtım Rehberi
40-Afyonkarahisar İl Haritası-Kent Plânı
41-Frig Vadisi-PhrygranValley

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.