DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Konya 29°C
Az Bulutlu

Kosova Arnavutları yol ayrımında! Hashim Thaci gidiyor, Albin Kurti geliyor!

12.11.2018
182
A+
A-

Kosova sınırları hep sorunlu.  Arnavutlar Sırplar’ın Kosova’yı 1912’de askeri olarak işgal ettiği iddiasında…

Kosova’da yaşayan Türk nüfus, Osmanlı bakiyesi.

Ancak siyasi (iltica) ve ticari etkenlerle yakın yıllarda Kosova‘ya yerleşen hayli Türk vatandaşı mevcut.

Kosova’da nüfusun yüzde 1,08‘ini oluşturan kadim Türklerin toplam sayısı 18 bin 738‘dir.

Türkçe bilen Kosovalıların sayısı ise 300 BİN civarında.

Türkçe, Kosova Anayasası’na uygun olarak, Kosova’daki Türk toplumunun yoğun olarak yaşadığı belediyelerde resmi olarak kullanılabiliyor.

Kosovalı Müslüman Arnavut ve Boşnaklar da Türkiye‘nin  bu ülkeyle  ilgilenmesin bir başka nedeni.

Türkiye, bağımsızlığına kavuşan Kosova Cumhuriyeti’ni, 18 Şubat 2008 tarihinde tanıdı.

Türkiye Kosova yatırımlarında üçüncü sırada…

500 Türk şirketi, Kosova’da faaliyet gösteriyor.

Kosova’da toplam Türk yatırımları 340 milyon Avro tutarında.

Türkiye2012 ve 2013 yıllarında Kosova’ya en fazla doğrudan yatırım yapan ülke olmasına rağmen, 20072013 yılları arasında toplamda Almanya ve İngiltere’den sonra üçüncü sırada yer alabildi.

Türk müteahhitlik firmalarınca üstlenilen projelerin toplam değeri ise yaklaşık 1 milyar Avro.

Kosova’daki ekonomik kriz, siyasi  istikrarsızlığı tetikliyor…

Kosova ekonomik krizle boğuşuyor.

Yurt dışına göç çok fazla.

Kosova  ekonomisinin başlıca kaynaklarının dış bağışlar, gümrük gelirleri, işçi dövizleri ve Kosova’da yaşayan uluslararası personelin kira/tüketim harcamaları olduğu göz önünde  bulundurulursa ne demek istediğim net anlaşılır.

Tüketici bir toplum, üretim çok sınırlı.  

Doğal koşullar son derece elverişli olmasına rağmen tarım ve hayvancılık sektörleri de yeterince gelişmediğinden her geçen gün işsizlik oranı artıyor.

İşsizlik yüzde 45 düzeyinde.

Kosova maden zengini ama işletmecilik zayıf 

Kosova yeraltı kaynaklarına bakıldığında varlık içinde yokluk çekiyor.

Kurşun, çinko, bakır, gümüş, altın ve kömürün bol miktarda bulunduğu Kosova, linyit rezervi bakımından da Avrupa’da Almanya ve Polonya’dan sonra üçüncü sırada.

Ama nedense  bu kaynaklar toplumun ihtiyacı olmasına rağmen verimli bir şekilde işletilemiyor.

Ticaret ve hizmet sektörünün hâkim olduğu Kosova ekonomisinde, milli gelirde yüzde 20 paya sahip sanayi sektörü, 1999 öncesine göre oldukça geri plandadır.

Milli gelirin de yüzde 30’u özellikle Almanya ve İsviçre’de yerleşik Kosovalı çalışanların gönderdiği dövizlerden oluşuyor.

Kosova, henüz tam anlamıyla, devletleşme sürecini tamamlamış sayılmaz.

Ülkenin siyaset ve ekonomisi, tamamen AB ve ABD kontrolünde.

İşsizliğin yüzde 45 düzeyinde olduğu Kosova‘da; asgari ücret, 130 ila 170 Euro arasında değişebiliyor.

Kamu sektöründeki ortalama maaşlar ise 400 Euro civarında.

Kosova’da Arnavutlar göre Sırplar, Sırplara göre Arnavutlar işgalci…

Kosova sınırları hep sorunlu.

Arnavutlar Sırplar’ın Kosova’yı 1912’de askeri olarak işgal ettiği iddiasında.

Sırplar ve Sırbistan hâlâ orada işgalci güç.

Sırplar ise Kosova’nın, Arnavutlarca demografik yapısı değiştirildiğini, Sırpların kovularak “Arnavutlaştırılan” bir Sırp yurdu olduğunu düşünüyor.

Yani onlar da Arnavutları işgalci olarak kabul ediyor.

İbrahim Rugova’dan Haşim Taci’ye Kosova Arnavutlarının bağımsızlık mücadelesi…

Kosovalı Arnavutlar‘ın bağımsızlık öncesi lideri İbrahim Rugova silahlı mücadeleyi değil siyasi mücadeleyi benimsiyordu.

Kosovalı Arnavutlar, 1993‘te UÇK‘yı kurarak Belgrad yönetimine karşı direnişe başlamıştı.

Şimdiki Kosova Cumhurbaşkanı Haşim TaciSırp yönetimine karşı etnik Arnavut silahlı direnişinin merkezi olan Kosova’nın Dreniça bölgesinde dünyaya gelmişti. UÇK içinde kod ismi “Yılan” olan Taçi, UÇK‘nın siyasi lideri olarak tanındı.

Kosovalı Arnavutlar‘ın lideri Rugova‘nın şiddet karşıtı siyasetine meydan okuyan Taçi, Sırp güvenlik güçlerine yönelik bir dizi saldırının sorumluluğunu üstlendi.

Haşim Taci’nin lideri olduğu UÇK  savaş suçlarından yargılanıyor

Kosova Kurtuluş Ordusu‘nun (UÇK) bazı eski liderleri “İnsanlığa karşı suç işlemekle” ve Kosova’da organ kaçakçılığı yapmakla  itham ediliyor.

Avrupa Konseyi‘nin talimatı ile yürütülen bir soruşturmanın ardından yayınlanan raporda, UÇK içindeki bir grubun, Kosova’da 1999‘daki savaştan sonra ellerindeki esirleri Arnavutluk‘a götürüp öldürdüğü ve bu kişilerin organlarını sattığı öne sürülmüştü.

İsviçreli senatör Dick Marty‘nin hazırladığı raporda, Başbakan Haşim Taçi‘nin de “organ kaçakçılığı dahil” işlenen bazı suçlarda rolü olduğu iddia edilmişti.

Taçi ise iddiaları reddetmişti.

UÇK savaşçıları…

Kosova Savaşı‘ndan sonra ordu kadrolarına alınmışlardı.

UÇK‘nın dağıtılması sonrasında, TaçiKosova Halkın Demokratik Partisi’ni kurdu.

Kuruluş toplantısını Mayıs 2000‘de yapan parti, eski gerilla liderini parti genel başkanı seçti ve adını kısaltarak Kosova Demokrat Partisi (PDK) olarak değiştirdi.

Vetevendosje lideri, Albin Kurti kimdir?

Kosova’da kurulu siyasi bir parti Vetevendosje lideri, Kosova’daki öğrenci gösterilerinin  simge isimlerinden Albin Kurti, 24 Mart 1975‘te Priştine‘de doğdu.

Kosova’nın Arnavutluk ile birleşmesi için çabalayan bir lider.

1998-1999 Kosova-Sırbistan Savaşı sırasında savaş suçu işleyen, fakat sadece UÇK askerlerinin (yani Kosova tarafının) yargılanması planlanan Özel Mahkeme’nin kurulmasına baştan beri karşı olan, Kosova Cumhuriyeti Parlamentosu’ndaki tek siyasal oluşumun (Levizja Vetévendosje – Self Determination)  kurucularından ve ilk lideri.

1981 – 1989 yılları arasında ilkokulu, 1989 – 1993 yılları arasında liseyi bitiren Kurti1993‘te Priştine Üniversitesi Elektroteknik Fakültesi‘nin Telekomünikasyon ve Bilgisayar Bilimi bölümüne girdi.

1991 yılı itibariyle 27 bin öğrenci, bin öğretmen ve 200 idari görevli Priştine Üniversitesi‘nden atıldı.

Kosova – Sırbistan arasındaki 1997 krizi Drenica’daki (merkez Kosova) kanlı olaylarla açık bir savaşa dönüştüğünde Kurti, ilk defa güncel siyaset ile ilgilenmeye başladı.

Haziran 1997‘de Priştine Üniversitesi Bağımsız Öğrenci Birliği‘nin yönetim kurulu üyesi oldu.

Haziran 1997 ile Mart 1999 arasında Albin KurtiKosovalı Arnavut öğrencilerin talepleri konusunda uluslararası toplumu bilgilendirmesi için Washington, New York, Brüksel, Kopenhag ve Strasbourg‘daki Avrupa Parlamentosu merkezlerine davet edildi.

Bu toplantılarda Robin Cook (Eski İngiliz Dışişleri Bakanı), Klaus Kinkel (Eski Alman Dışişleri Bakanı), Hubert Vedrine (Eski Fransız Dışişleri Bakanı), Robert Gelbard (Başkan Clinton’ın Balkanlar Delegesi) gibi isimlerle görüştü.

SırplarMart 1998‘de Adem Jeshari‘nin bir Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) lideri olmasından şüphelenerek, Jeshari ailesine mensup 53 kişiyi Drenica‘da katletti.

Bu olay sonrasında o zamana kadar Rugova‘nın pasif direnişini desteklemiş binlerce Kosovalı ArnavutUÇK saflarına katıldı.

Albin Kurti de aynı yılın Ağustos ayında UÇK’nın Genel Siyasi Temsilcilik ofisinde tercüman olarak çalışmaya başladı.

Bu bağlamda ordunun o zamanki siyasi lideri Adem Demaçi ile yakın temasta idi.

Albin Kurti, oldukça entelektüel siyasi bir “figür”.

Partisi ve kadrolarının oldukça ilerisinde bir kapasiteye sahip.

Protest” bir gençlik hareketinden, “idealist” ve bir o kadar da “dürüst” siyasi hareket oluşturdu.

1997 yılında Sırplar tarafından tutuklandı.

15 yıl hapse mahkum edilse de uluslararası baskılar sonucu 2001 yılında serbest  bırakıldı.

Kurti’nin gençlik hareketi, Kosova’yı yönetmeye ve dizayn etmeye göre kurgulanmış UNMIK’in (Birleşmiş Milletler Kosova Misyonu) Arnavut milleti menfaatlerine uymayan kararları önünde “set” oluşturmak için 2005 yılında kurulmuştur.

Adı üzerinde Lëvizjes Vetëvendosje (kendin karar ver hareketi).

Albin Kurti’nin siyasi gücü…

Hashim ThaqiRamush Haradinaj, Fatmir Limaj gibi Kosova’nın güçlü  siyasetçilerine karşı tek başına  mucadele edebiliyor.

İşte bu üçlü siyasi, Albin Kurti’nin karşısına ancak seçim koalisyonu kurarak çıkabildiler.

Haziran 2017 seçimlerinde  12 parti yüzde 41 oy alırken, Albin Kurti’nin partisi tek başına yüzde 35 oy aldı.

Albin Kurti’nin Türkiye’ye yaklaşımı…

Türkiye’ye yaklaşımı oldukça pozitif.

Bir çok konuşmasında “Türkiye bize çok yardım etti. Bence Kosova ile Türkiye arasındaki ilişkiler iyi olmalı. Bizim hedefimiz NATO’ya girmek, Türkiye zaten NATO’da ve müttefikiz.

Müttefik olarak kalmamız gerekir. Aynı zamanda Türkiye ve Kosova ekonomik alanda  endüstride de iş birliği içinde olmalı.” demişti.

Önümüzdeki aylarda Kosova siyasetinde taşlar yerinden oynayacak gibi.

Mevcut Cumhurbaşkanı Haşim Taci, görevini bırakmak zorunda kalabilir.

Muhtemelen sanık sandalyesine oturtulacak.

Kosova’nın yeni Cumhurbaşkanı Albin Kurti olacak.

 

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.