DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Konya 29°C
Az Bulutlu

Moğol Lekesi Nedir? Moğol lekesi kimliğimizi verir mi?

06.12.2018
1.271
A+
A-

2001 Yılı Moğollarla birlikte Moğolistan’da Bilge Kağan Anıt Mezar Külliyesi Kazısındayız: İstirahat sırasında Moğol bilim adamları ile bölgedeki Türk kültürlerini konuşuyoruz…

2001 Yılı Moğollarla birlikte Moğolistan’da Bilge Kağan Anıt Mezar Külliyesi Kazısındayız: İstirahat sırasında Moğol bilim adamları ile bölgedeki Türk kültürlerini konuşuyoruz:

Yine böyle bir konuşmamızda Moğol meslektaşım Prof.Dr. Dovdoi Bayar; “Hasan Bey, sizin çocuklarınızda mavi bir leke var mı?” diye sordu.

O sırada hakkında hiç şey bilmediğim bu lekeyibiliyormuş gibi yapıp“Hayır yok!” diye cevap verdim. O konuşmasını “-Hunlar Mavi leke taşıyordu; bu leke sizde de de olmalı!.” diye sürdürmüştü.

Mavi leke hakkında bir şey bilmediğim için bir hayli şaşırmıştım.

“Buradan Anadolu’ya at üzerinde giderken binlerce kilometrelik yol kat ettik. Sanırım sırtımızdaki lekeyi o sırada düşürmüşüz! diyerek konuşmayı bir şaka ile kapattım.   O günden beri Moğol Lekesi üzerinde araştırmalarımı sürdürüyorum…

Tıp Dünyasında Moğol Lekesi, ya da Mavi Leke(melanocyte) olarak biliniyor. Bu leke hakkında son 20 yılda  dünyanın değişik yerlerinde araştırmalar dikkat çekici bir şekilde sürdürülüyor. İlk doğumda çocuklarda görülen bu leke,genellikle ergenlik döneminde kaybolmaktadır.

Daha çok Altay dillerini konuşan halklarda görülen bu leke Doğu Asya’da Moğollarda yüzde kabilelere göre yüzde 100 il yüzde 80 arasında görülen bu leke,

Kore ve Japonlarda yüzde 80oranında görülmektedir. Türklerde de %20-30 civarında karşılaşılıyor.

Nedeni pek bilinmeyen bu lekeler siyahi Asya, Hindistan, Akdeniz ve Afrikalı siyahilerde yaygın olarak görülüyor. Kuzey Avrupalılarda nadir görülür.

Tıp uzmanlarının dermalmelanosit(melanocyte) adı verdikleri bir hücre türü, gebeliğin 11. ve 14. haftaları arasında cildin üst katmanına doğru hareket etmesinden ve 20.haftada yok olmasından söz etmektedirler.

Ancak Moğol lekeleri cildin üst tabakasına geçemeyen ve cilt altında kalmasından dolayı meydana geldiğini belirtmişlerdir. Bu hücreler derinin içinde sıkışıp kaldığından,gri mavi bir renkle görünürler.

Bu lekenin sık görüldüğü ülkelerde bazı lekenin oluşu konusunda efsaneler de geliştirilmiştir:

Bir Kore efsanesinde bebek doğarken şaman ruhu (ŞamşinHalmi) bebeğin poposuna bir şaplak vurup çocuğun doğmasını sağlar. Bu leke onun elininizidir.

Korelilerin efsanesine benzer bir efsane de Çinlilerde vardır. Mavi leke,Tanrı’nın çocuğun doğması için poposuna attığı şaplak işareti(taiij’)dir.

Bizde basit bir doğum lekesi gibi görülen mavi leke hakkında fazla bir efsane görülmemektedir.

Mavi lekenin kuzey Avrupa’da fazla bilinmemesine bir örnek; İngiltere’de bir ana sınıfında bir çocukta mavi lekeler görülmüş, çocuk doktorlara götürülmüş, fakat bunu doktorun biri mavi leke olarak rapor ederken, diğeri dayak çürüğü olarak rapor etmiştir. Ailesi soruşturma geçirmiştir ve çocuk ailesinden alınarak devlet güvencesine alınmıştır(BBC 2014).

Dün meslektaşlarımla konuşurken karı koca meslektaşım olan Konya Taşkentliailemiz:şu ana kadar nedenini pek merak etmediğimiz bu mavi lekenin çocuklarında olduğunu söylediler. Çocuklarının ismi Metehan’mış.. Aklıma D.Bayar’ın Hunlarda bu lekenin görüldüğünü söylemesi gelerek bir espri ile demek ki”-Hun adı taşıdığı için” deyip gülüştük.

Asya’nın doğusundan batısına geniş bir coğrafyada yaşayan ve şu anda dünyanın her yanına taşan Türklerin Türklükleri bir lekeyle tanımlanamayacak kadar geniş bir kültüre sahiptir.Her şeyden önce Türklük bir kültür meselesidir!

Üstelik nedeni pek bilinmeyen bu mavi lekenin genetik özellikli olsa da buna bölgesel besin tüketiminin belirgin etkisi olduğu anlaşılmaktadır. Örneğin Moğollarda yüzde 100’e yakın olan bu oran Moğolistan Kazaklarında yüzde 86 civarındadır. Batıya gittikçe bu oran azalmaktadır. Türkiye’de yüzde 25-30 civarında olduğunu söylemiştik.

Bu konuda araştırmalar ve istatistik sayısı artıkça oranda değişim olacaktır. İleride bu leke ile ilgili çalışmaların artışının; lekenin oluş nedenine ve toplumlarla ilişkisine ışık tutacağına inanıyoruz.

Ancak bir milleti sadece  DNA, Doğum Lekesi, SellaTurcica(sellatursika) gibi biyolojik , ve kafa deformasyonuna bağlamak yeterli bir açıklama olmayacaktır.

Üstelik bizim milletimizin millet olma vasfı kültür varlığıdır.

Miğfer, Güç ve Kuvvet gibi kelimelerle ifade edilmiş olan Türk belli bir düzene bağlı ili ve töresi olan şeklinde de ifade edile “türeli” kelimesinden türediği söylenmektedir.

Bilge Kağan’a dönersek; “-Babam kağan öylece ili, töreyi kazanıp, uçup gitmiş” derken il ve törenin millet yapısında önemine vurgu yapmıştır. Türk milletinin insanlara bakışı da öyledir. Bu bakış, kendisini dünya düzeninin sağlanması ve korunmasında görevli gören bir mefkure, ülkü, Kızılelma anlayışıdır. Türk  her şeyden önce kültürel bir kimlik anlayışıdır.

Kısa Kaynakça:

Batbaatar 2017, SuvdBatbaatar, EnkhturYadamsuren , LkhamsurenSonom , Oyunchimeg Unshigbayar3 , MyagmarjavSharkhuu , BurmaajavBadrakh,

Prevalence of Blue Spot amongMongolianNewbornInfants,CAJMS, CentAsian J MedSci. 2017 Nov;3(3):259-268;   https://doi.org/10.24079/CAJMS.2017.11.007

BBC 2014; ‘Abuse’ rowoverbaby’sMongolianblue spot birthmark(Haber 3 Ekim 2014;Erişim 06.12.2018);

https://www.bbc.com/news/uk-england-lincolnshire-29456851

Egemenvd 2006, Egemen  A, Ikizoğlu T, Ergör S, Mete Asar G, Yilmaz O.

 Jul-Sep;48(3):232-6.Frequency andcharacteristics of mongolianspotsamongTurkishchildren in Aegeanregion.Departments of Pediatrics, Ege UniversityFaculty of Medicine,. 2006,Izmir, Turkey.

(NalikaUnantenne). https://www.theindusparent.com/mongolian-blue-spots-babies-need-know-information) (Erişim 06.12.2018)

https://www.theindusparent.com/mongolian-blue-spots-babies-need-know-information (Erişim.06.12.2018).

 

 

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.