Selçuklu çinileri dünyada hangi müzelerde?

09.11.2018 - Cuma 18:37
Esen MERMER

İyi günler dostlar.

Büyük Selçuklu Devleti, kısa süren ömrüne rağmen tarihte unutulmaz izler bırakmıştır. Çini sanatı ile uğraşan biri olarak Büyük Selçuklu’nun çini sanatında en çok işlediği Lüster tekniği ve Minai tekniğindeki desenleri işleyeceğiz.

Günümüzde Türkiye’de pek bilinmeyen, işlenilmeyen adeta yok sayılan Büyük Selçuklu çinilerinin çoğu dünya müzelerinde. Neden? Bilindiği üzere köklerimiz Orta Asya’da. Niçin sahip çıkmadık? Unutturduk, unuttuk…

Selçukluların yönettikleri coğrafyalarda önemli merkez şehirleri bulunur. İran’da Nişabur, Gurgan, Kirman, Rey. 20. Yüzyıl başlarında Rey’de yapılan kazılarda ele geçirilen birçok eser müzeler ve koleksiyonerlere satılmıştır. (Kaynak: Büyük Selçuklu Mirası)

Sultan Alparslan’ın da valilik yaptığı Nişabur’da Wilkinson arkeolojik kazılar yapmıştır. Bu çalışmalar sonrasında tahmin edildiği gibi Amerika’daki çeşitli müzelere nakledilmiştir. Kazılarda 800 ile 1200 yıllarını kapsayan 12 farklı seramik türü tespit edilmiştir. Maalesef İran’daki müzelerde Selçuklu dönemine ait çok fazla eser bulunmamaktadır. Bunun sebebi ise eserlerin epey bir süre serbestçe alınıp satılması ve Batı’ya transfer edilmiş olmasıdır. (Kaynak: Büyük Selçuklu Mirası)

Selçuklu döneminde seramik ve çini üretiminde iki önemli şehir Merv ve Kaşhan’dır. Merv seramikleri İpek Yolu ticareti ile Orta Asya’dan Kahire’ye kadar geniş bir coğrafyaya dağılmıştır. Kaşhan şehri altın renkli Lüster seramik ve çinileri isim yapmıştır. Lüster dışında ikinci en çok kullanılan teknik Minai tekniğidir. ( Bizim konumuzda bu iki teknikteki desenleri irdelemek)

Kısaca müzelerden de bahsedelim.

Başta Amerika'da olan Washington Freer Galerisi,

Newyork’ta Metropolitan Müzesi,

Almanya’da Berlin Müzesi,

Azerbaycan Bakü Müzesi,

Danimarka Kopenhag David Samling Müzesi,

Paris Lourve Müzesi,

Paris Milli Kütüphane,

Londra British Müzesi,

Londra Victoria ve Albert Müzesi,

Oxford Ashmoleon Müzesi,

İran Homedan Tarih Müzesi,

İran Tebriz Azerbaycan Müzesi,

Özbekistan Semerkand Afrasiyap Müzesi,

Rusya Federasyonu Petesburg Devlet Müzesi,

Suriye Şam Milli Müzesi,

İstanbul Arkeoloji Müzesi,

Çinili Köşk,

İstanbul İslam Eserleri Müzesi.

Evet, müzeleri belirledik. İlerleyen haftalarda desenleri irdelerken hangi müzede olduğunu da belirteceğiz.

Sevgiyle kalın.

YORUM YAZ