DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Konya 17°C
Az Bulutlu

Yer adları tarihimizdir!

31.10.2018
128
A+
A-

Tarihi, kültürel derinliği olan yerlerin isimlerini değiştirip yapay bir tarih üretmeyelim..

Tarihi, kültürel derinliği olan yerlerin isimlerini değiştirip yapay bir tarih üretmeyelim..

Yer adları tarihe tanıklık eden en önemli kaynakların başlarında gelir.  İçinde yaşadığımız köyler, kentler, mahallelerin çoğu binlerce yıla uzanan bir ada sahiptir.

Genellikle, ülkemizde anlamını bilemediğimiz yer adlarının, bizden önce bölgede varlığı bilinen Roma İmparatorluğundan dolayı, onlardan kaldığı düşünülür.

Halbuki, binlerce yıllık bir çok uygarlığa ev sahipliği yapmış ülkemizde yer adları her bir uygarlığa ait izler taşır.  Beş bin yıl önce Doğu ve Güney Doğu’da Hurri, Orta Anadolu’da Hatti ve Güney ve Batı Anadolu’da Luvi halkları oturuyordu.

Kökenleri tartışılmakla birlikte ağırlıklı olarak bunlardan Hurrilerin Asyalı, Hattilerin yerli Anadolulu ve Luvilerin Hint- Ari ya da Anadolulu oldukları üzerinde durulmuştur.

Anadolu’da bunlardan bize kadar ulaşan, halen kullandığımız yüzlerce yer adı var.    Beş bin yıllık bir adı olan Konya’mız da bu kentlerden biri.

Hitit yazılı belgelerinde “İkkuwaniya”  olarak geçen kentin adı Luvicedir. Hititler siyasal olarak bölgeye egemen olmuştur ama kültürel olarak bölge Luvilidir.

Luvi halkının oturduğu Konya Ovası ve güneyindeki bölgeye “Luviya” sonra da Luvi fırtına tanrısı ‘Tarhu’dan dolayı ‘Tarhuntaşşa” demişlerdi. Konya Hatip Kayalıkları bu bölgenin başkenti idi. Kadeş Savaşı sırasında ise Büyük Hitit İmparatorluğunun başkenti oldu. Bu başkentlik on yıl kadar sürdü.

Konya üzerine yazan tarihçilerimizde bu kentin adı nedense Romalılar zamanında kullanılan adı ile ‘İkonium’dan başlatılır. Çok alışılagelmiş bir yorumla ‘İkona=Putlar Kenti demek’ gibi yanlış bir açıklama ile geçilir. Bir kısmı da bir Anonim menkıbemize bağlı olarak Horasan’dan gelen dervişlerin uçuşuna bağlar.

Menkıbe şöyle; Horasan’dan Anadolu’ya uçarak gelen Erenler bakmışlar ki güzel geniş bir ova var, dağların eteklerinde yemyeşil.. Aralarında burada bir kent kuralım mı, kurmayalım mı diye bir görüşme geçmiş.. Kentin kurulma kararı çıkınca da, “Konalım o halde kon ya derviş!”  demişler konmuşlar.

İnsanımıza sözümüz yok.. O iyisini bilir..Bu kültür, dilimize sivri kelen kelimeleri törpüler ve kullanacağımız ahenge sokar.. Millileştirir.. Arif Nihat Asya’nın şirinde söylediği gibi, bu dil, ‘Sangarius’u Sakarya’, İkonium’u Konya’ yapar.. Millileştirir coğrafyayı. Milli refleks diyelim..  Yunanlıların ‘güneşin doğduğu yer ‘ anlamında kullandıkları Anadolu adını; Selçuklu ordusundaki askerleri bir bakraç ayranla doyuran anamıza, mataraları taşan askerlerin sözleriyle “Ana Dolu!”  dedirtir.

Ama kardeşim!. ta Sümerler’den Asurlulara uzanan Anadolu ile Mezopotamya yollarının kavşağında duran ‘yol’ anlamında kullanılan ‘Harran’ adını neden ‘Altınbaşak’ yaparız?

Neden düşmanı İzmir’de döken irade Symirna’dan gelen kentin adı İzmir’i değiştirmemiş?

Neden İstanbul’u alan irade fermanlarına rahatlıkla ‘Be makamı Konstantiniye” diyebilmişler?

Hele Türkmen, Oğuz boyları ile ilgili değişikliklere ne demeli!? Çetmi-Çınar Oba, Beçene-Biçer, Dodurga-Yeşil Ova vb gibi..

Bir de adlarının sonunda ‘köy ‘ eki olup da ‘kent” yapanlar yok mu?

O halde, çoğu kentlerimizden daha büyük olan ilçelerimiz  Kadıköy’ü Kadıkent, Karaköy’ü Karakent, Bakırköy’ü Bakırkent, Arnavutköy’ü Arnavutkent yapalım biz de..

 

YORUMLAR
  1. abdullah tekin dedi ki:

    Güzel yaklaşım.